Dziecko w twórczości Boleslawa Prusa

W utworach Prusa dzieci miały własny sposób myślenia, obserwowania i czucia. Prus nie uważał dziecięcych satysfakcji i rozczarowań, zwycięstw i porażek, radości i smutków za miniatury prawdziwych ludzkich problemów. Według niego dzieci uczą się dla przyszłości, ale zarazem żyją przecież swoją własną teraźniejszością i mają prawo do jej przeżywania nie gorsze niż dorośli do przeżywania swojej. Dobrym przykładem takiego sposobu zachowania jest postawa Anielki. Trzynastoletnia bohaterka noweli cechuje się wrażliwością i życzliwością dla całego świata. Wychowywana w dostatkach, otoczona najpierw niańkami, potem guwernantkami nie widywała rodziców zbyt często. Jednak mimo tego darzyła ich bezgraniczną ufnością. Ojciec Anielki to egoista i kobieciarz. Matka „ułożona” w młodości do salonów, zaniedbywana przez męża, pogrąża się w melancholii, nudzie i apatii. Wie, że ich majątek został doprowadzony do stanu bankructwa, i ze lada dzień runie lawina nieszczęść. Tego wszystkiego nie wie jeszcze Anielka i na przyjęcie takiej wiedzy nie jest jeszcze przygotowana. Wiadomości o bankructwie, pożar domu, śmierć matki i strata ukochanego psa spadają na nią przytłaczającym ciężarem. Przyjdzie jej wziąć na siebie cały ból i grozę fatalnego obrotu rzeczy: „Dorośli nigdy nie potrafią niczego samodzielnie pojąć i uprzykrzają życie dzieciom, które ciągle muszą im wszystko wyjaśniać”. To było jednak zbyt wiele, jak dla wrażliwego dziecka.

null

Anielka umiera.

Nowele stanowią doskonałą dokumentację warunków, w jakich żyły dzieci, ukazują, iż los dziecka wynika z niezrozumienia jego potrzeb, lęków, marzeń. Dziecko pojmuje i rozumie wszystko na swój własny dziecinny sposób. Prusowi zależało na uświadomieniu czytelnikowi, że w postawie tej trzynastoletniej dziewczynki mogą kryć się cele godne najwyższej uwagi.

Napisz komentarz